# Polish HOWTO

## Sergiusz Pawlowicz, `ser@arch.pwr.wroc.pl`

v2.1, 8 February 1999

Jak to zrobic w Linuxie? Pomoc zlozona z niektorych Linux-HOWTO oraz empirii, dostosowana do polskich warunkow i potrzeb. Wersja ta jest pozbawiona polskich liter ze wzgledu na standard LDP. Oryginal mozna znalezc w http://serek.arch.pwr.wroc.pl/linux/Polish-HOWTO/.

## 1. Wstep.

- 1.1 Informacje ogolne o Polish-HOWTO.
- 1.2 Jak pomoc w rozwinieciu podrecznika?
- 1.3 Jak czytac aktualna wersje Polish-HOWTO?

## 2. Zrodla Linuxa w Polsce.

- 2.1 Pliki binarne i zrodlowe Linuxa.
- 2.2 Dokumentacje po angielsku i polsku.

## 3. Jezyk polski i Linux.

- 3.1 Programy pocztowe, ktorym polskie litery nie przeszkadzaja.
- 3.2 Programy do czytania newsow, ktorym polskie litery nie przeszkadzaja.
- 3.3 Komunikaty programow po polsku.

## 4. Gdzie zapytac, gdy czegos nie wiemy.

- 4.1 Grupa pocztowa i UseNet news.

## 5. Zycie Linuxa w Polsce

- 5.1 PLUG - Polish Linux Users Group.
- 5.2 Licznik polskich uzytkownikow Linuxa.

## 1. Wstep.

## 1.1 Informacje ogolne o Polish-HOWTO.

Krotki podrecznik Linuxa po polsku? Mozliwe, ze dzieki pomocy wielu ludzi sie to uda. Chwilowo jednak mam zamiar opisac typowo polskie problemy: gdzie znalezc w Polsce zrodla i dystrybucje Linuxa, jak uzyskac polskie litery pod konsola Linuxa oraz w X11, jak prawidlowo przesylac i odczytywac poczte z polskimi literami, gdzie w Polsce uzyskac pomoc (grupy dyskusyjne usenet, pocztowe), gdzie znalezc dobra dokumentacje angielska... Uwaga: Autor nie bierze odpowiedzialnosci za ewentualne uszkodzenia mienia poprzez zastosowanie sie do rad zawartych w podreczniku :)).

## 1.2 Jak pomoc w rozwinieciu podrecznika?

Nie jestem w stanie opisac po polsku wszystkiego, co dotyczy Linuxa. Wszelkie materialy, ktore wydaja sie wam ciekawe, prosze przesylac na adres `ser@arch.pwr.wroc.pl`. Najlepiej w formacie SGML, ale czyste ascii lub tekst w kodzie ISO-8859-2 rowniez z checia przyjme.

Oto lista (kolejnosc chronologiczna) osob, ktore pomogly w rozny sposob przy powstawaniu Polish-HOWTO:

- Linus Torvalds :), tworca Linuxa, `linus@linux.helsinki.fi`
- Wojciech Myszka, prekursor internetu wroclawskiego, `myszka@immt.pwr.wroc.pl`
- Adam Tlal/ka, Politechnika Gdanska, `atlka@pg.gda.pl`
- Jaroslaw Strzalkowski, `js@arrow.uci.agh.edu.pl`, Piotr Piatkowski, `kompas@uci.agh.edu.pl`, za Polska Strone Ogonkowa.
- Rafal Maszkowski, PDI, `rzm@torun.pdi.net`.

A oto lista najbardziej potrzebnych dokumentacji do opracowania po polsku:

- Jak zainstalowac Linuxa? Odpowiednik Install-HOWTO, obejmujacy RedHat, Debian, Slackware, PLD.
- Jak zadbac o bezpieczenstwo systemu?

## 1.3 Jak czytac aktualna wersje Polish-HOWTO?

Wersja HTML (do przegladania na www) tego tekstu znajduje sie pod: http://serek.arch.pwr.wroc.pl/linux/Polish-HOWTO/. Tutaj zawsze jest najnowsza postac podrecznika, jest to wersja eksportowa :-), pisana do SunSite w USA na potrzeby Linux Documentation Project.

Poza tym, wersja ascii dokumentu jest umieszczana czasmi na newsach, w grupach news:pl.answers, news:pl.comp.os.linux.

## 2. Zrodla Linuxa w Polsce.

## 2.1 Pliki binarne i zrodlowe Linuxa.

### Dystubucje Linuxa czyli cos, co latwo zainstalowac nawet laikowi.

Podstawowe dytrybucje Linuxa mozna znalezc w wiekszosci polskich sieci metropolitalnych, prosze wybierac zawsze miejsce najblizsze:

- Wroclaw: Politechnika Wroclawska
  - RedHat: ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/linux/redhat/
  - SlackWare: ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/linux/INSTALL/
  - PLD: ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/pub/linux/PLD/
- Szczecin: Politechnika Szczecinska
  - PLD: ftp://ftp.ps.pl/pub/Linux/PLD/
- Poznan: Poznan Metropolitan Area Network
  - Slackware: ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/linux/Slackware/
  - RedHat: ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/linux/redhat/
- Gdansk: Politechnika Gdanska
  - RedHat: ftp://ftp.pg.gda.pl/pub/OS/Linux/redhat/
  - SlackWare: ftp://ftp.pg.gda.pl/pub/OS/Linux/slackware/
  - Debian: ftp://ftp.pg.gda.pl/pub/OS/Linux/debian/
- Warszawa: Interdyscyplinarne Centrum Modelowania
  - RedHat: ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/redhat/
  - SlackWare: ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/slackware/
  - Debian: ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/debian/
- Krakow: Cyfronet
  - RedHat: ftp://ftp.cyf-kr.edu.pl/pub/linux/redhat/

Piszac: podstawowe, mam na mysli:

- RedHat Linux.
- Slackware.
- Debian.
- PLD - Polish(ed) Linux Distribution.

### Nowe wersje jadra systemu Linux.

Najnowsza wersje jadra, aktualizowane co godzine, znajdziecie w: ftp://serek.arch.pwr.wroc.pl/pub/CVSROOT/linux/.

Natomiast jadra oficjalne, spakowane, mirror `ftp.cs.helsinki.fi`, na: ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/kernel/.

### X-Free

Wersje X-11 dla Linuxa mozna sciagnac z SunSite, ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/XFree86/

### Archiwa programow na Linuxa.

Prosze wybierac zawsze miejsce najblizsze:

- Wroclaw: Politechnika Wroclawska
  - ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/linux/
- Szczecin: Academic Centre of Informatics
  - ftp://ftp.man.szczecin.pl/pub/Linux/
- Gdansk: Politechnika Gdanska
  - ftp://ftp.pg.gda.pl/pub/OS/Linux/

### Pewne miejsce do szukania zbiorow linuxowych.

Jezeli tych zrodel nie jestescie w stanie znalezc u siebie, znajdziecie je na pewno na SunSite Polska (Warszawa, Interdyscyplinarne Centrum Modelowania):

- ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/

Jest to najwieksze polskie archiwum anomimowego ftp.

## 2.2 Dokumentacje po angielsku i polsku.

Dokumentacje Linuxa sa prawie w calosci po angielsku. Dobry zbior dokumentacji zgromadzil Greg Hankins, `gregh@sunsite.unc.edu`: Linux Documentation Project. Pomoc, ktora czytasz, jest czescia tego projektu. Oficjalne (i aktualne) kopie dokumentacji mozna znalezc w:

- SunSite Polska, ICM Warszawa, http://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/Documentation/

Polska dokumentacja stricte do Linuxa w sieci to przede wszystkim

- Jak To Zrobic, http://www.jtz.org.pl/,

opiekunem projektu jest Bartek Maruszewski, mailto:bart@jtz.org.pl.

Dokumentacja po polsku, dotyczaca nie tylko Linuxa, ale sieci w ogole, jest takze w:

- http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/tool/tool.html.

  Autor: Wojciech Myszka, `myszka@immt.pwr.wroc.pl`.

## 3. Jezyk polski i Linux.

Uzyskanie polskich liter pod Linuxem jest proste. Kiedys trudno bylo znalezc standard, ktory odpowiadalby wszystkim, teraz pewne jest, ze przyjal sie oficjalny standard ISO, ISO-8859-2. Dokladniejszych informacji o problemach z polskimi literami mozna szukac na Polskiej Stronie Ogonkowej: http://www.agh.edu.pl/ogonki/.

## 3.1 Programy pocztowe, ktorym polskie litery nie przeszkadzaja.

Calkowicie spolszczonym programem pocztowym, ktorego uzywam, jest Mutt. Oprocz tego, ze dobrze wyswietla polskie litery, ma mozliwosc podania strony kodowej, w naszej sytuacji jest to iso-8859-2. Jesli list napisany w moim Mutcie`ie dojdzie do uzytkownika uzywajacego innej strony kodowej, wyswietli mu sie informacja, ze moze nie zobaczyc poprawnie czesci liter. Jesli natomiast posluguje sie nasza strona kodowa, list bedzie wyswietlany bez uwag i z polskimi literami.

## 3.2 Programy do czytania newsow, ktorym polskie litery nie przeszkadzaja.

Do czytania i pisania news po polsku nadaje sie tin-beta-unoff, do sciagniecia z:

- ftp://ftp.akk.uni-karlsruhe.de/pub/tin/
- ftp://ftp.onet.pl/pub/unix/tin/

## 3.3 Komunikaty programow po polsku.

Od ponad dwoch lat dziala grupa tlumaczaca komunikaty programow GNU. Wiecej informacji o tym projekcie znajdziesz pod adresem http://www.ceti.com.pl/~kravietz/gnu/gnu_tp.html. Archiwum przetlumaczonego oprogramowania:

- ftp://ftp.arch.pwr.wroc.pl/pub/nls/

Opiekunem grupy tlumaczy jest Rafal Maszkowski, mailto:rzm@icm.edu.pl. Zapraszamy do tlumaczenia, na potrzeby tlumaczy dziala serwer CVS.

Aby uzywac programow z polskimi komunikatami nalezy nadac srodowisku powloki zmienna LANG=pl_PL. Jesli dystrybucja z pudelka nie ma przygotowanej wersji miedzynarodowej, trzeba samemu skompilowac wersje miedzynarodowa pakietu, umieszczajac w podkatalogu 'po' plik pl.po dla danego pakietu (chyba ze juz tam jest, ale w pakiecie moze byc starsza wersja). Pakiet mozna zainstalowac dla wybranych jezykow - p. instrukcje instalacji pakietow miedzynarodowych GNU. Jezeli w danym pakiecie nie bylo jeszcze pl.po moze byc potrzebne dopisanie w zmiennej LINGUAS w skrypcie configure 'pl', pamietajac potem o odpowiednim ustawieniu zmiennych.

Chetni do wziecia udzialu w pracy nad tlumaczeniami musza wypelnic zobowiazanie przekazujace prawa autorskie do tlumaczen na Free Software Foundation. Oryginalne archiwum 'GNU translation project':

- ftp://alpha.gnu.ai.mit.edu/gnu/po/

Adres grupy tlumaczacej: `pl@li.org` (via majordomo).

## 4. Gdzie zapytac, gdy czegos nie wiemy.

## 4.1 Grupa pocztowa i UseNet news.

Wlasciwie lista pocztowa i UseNet`owa to jedno i to samo, gdyz listy wyslane na liste pocztowa, trafiaja na newsy i odwrotnie.

Aby zajrzec na UseNet news, nalezy dostac sie do grupy: news:pl.comp.os.linux

Aby zapisac sie na liste pocztowa, prosze wyslac list bez subjectu o tresci:

> `

>      sub linux Imie Nazwisko

> `

na adres `listserv@sprocket.ict.pwr.wroc.pl`. Lista utrzymywana jest na komputerze linuxowym znajdujacym sie w Instytucie Cybernetyki Technicznej Politechniki Wroclawskiej. Archiwum listy od kwietnia 1995 roku mozna obejrzec na http://www.ict.pwr.wroc.pl/listserv/linux/

## 5. Zycie Linuxa w Polsce

## 5.1 PLUG - Polish Linux Users Group.

Polska Grupa Uzytkownikow Linuxa, wiecej informacji mozna znalezc na: http://www.linux.org.pl/,

- oddzial krakowski: http://www.krakow.linux.org.pl/,
- odzial wroclawski: http://www.wroclaw.linux.org.pl/,
- oddzial slaski: http://www.silesia.linux.org.pl/,
- oddzial torunski: http://eris.phys.uni.torun.pl/Linux/,
- oddzial poznanski: http://www.poznan.linux.org.pl/.

Polish(ed) Linux Distribution - polska grupa majaca na celu przygotowanie bezpiecznej dystrybucji Linuxa, wyposazonej w nowinki, czyli IPv6 oraz kerberosa, glibc-2.1, ssh, nowe jadra Linuxa; wiecej informacji na http://www.pld.org.pl/.

## 5.2 Licznik polskich uzytkownikow Linuxa.

Uruchomiono licznik uzytkownikow Linuxa w Polsce.

Tak wiec, kazdy, kto uzywa na swoim PC (Digitalu, IBMie, SUNie, Amidze, Macintoshu etc.) systemu operacyjnego Linux, jest proszony o wyslanie listu na adres:

`licznik@arch.pwr.wroc.pl`

Wystarczy wiec napisac w swoim systemie nastepujaca komende:

> `

>     mail licznik@arch.pwr.wroc.pl < /dev/null

> `

Jezeli komus chcialoby sie wiecej napisac, nie ma sprawy, wszystkie zgloszenia beda starannie analizowane. Powstanie z tego mapa Linuxow w Polsce, mozna wiec w listach do "licznika" przesylac URLe serwerow www posadzonych na zglaszanych przez siebie Linuxach. Listy przyslane na powyzszy adres sa archiwizowane i jak tylko nabierze to sensu, udostepniane pod adresem: http://licznik.arch.pwr.wroc.pl/.

Dziekuje z gory za listy inicjator polish-howto - Sergiusz Pawlowicz, `ser@arch.pwr.wroc.pl`